شرکت فرهنگی هنری دل‌آواز به اطلاع علاقه‌مندان می‌رساند، کنسرت استاد محمدرضا شجریان و گروه شهناز به مدت چهار شب در تاریخ‌های 18 - 19 - 21 و 22 مهر ماه 87 در تالار کشور برگزار خواهد شد. این برنامه در دستگاه‌های همایون، شورو مایه ابوعطا اجرا می‎شود.

استاد مجید درخشانی سرپرستی گروه شهناز را بر عهده داشته و آقایان رامین صفایی (سنتور)، محمد رضا ابراهیمی (عود)، سینا جهان آبادی و کاوه معتمدیان (کمانچه)، شاهو عندلیبی (نی)، حسین رضایی نیا (دف)، مهرداد ناصحی (قیچک)، حامد افشاری (قیچک باس)، رادمان توکلی (تار)، حمید قنبری (تنبک) و خانم مژگان شجریان (سه تار) گروه را همراهی می کنند.
فروش بلیت کنسرت به صورت آنلاین از طریق سایت www.shajarianconcert.com انجام گرفته و تاریخ  فروش آن متعاقباٌ اعلام خواهد شد. علاقه‌مندانی که قبلاٌ در سایت ثبت مشخصات نموده اند، نیاز به ثبت نام مجدد نداشته و در صورت نیازمی‌توانند مشخصات فردی خود را تا قبل از آغاز فروش بلیت اصلاح نمایند.

خورشيد هميشه فروزان آواز ايران 

استاد محمد رضا شجریان 

خبرگزاري فارس: دعوت آسماني اذان از زمان پيامبر گرامي اسلام تاكنون با الحان و نغمات مختلف صورت گرفته است اما در ميان ملل مسلمان جهان ايرانيان به دليل برخورداري از ذوق سرشار و نغمات گوش نواز موسيقي ايراني اذان‌هاي شنيدني قابل توجهي را در فرهنگ و هنر اسلامي ضبط و ثبت كرده‌اند

به گزارش خبرنگار موسيقي فارس، اذان كه معني لغوي آن آگاهي دادن، آگاهانيدن و خبر به گوش رساندن است در دين اسلام معنايي چون ندايي براي اعلام وقت نماز با الفاظ مخصوص است. براي اولين بار بلال حبشي در فتح مكه به صورت رسمي و با صداي بلند اذان گفت و از آن زمان تا كنون اين ندا در بين مسلمانان به انواع مختلف شنيده مي‌شود.

*اذان روي صفحه گرامافون با صداي مؤذن مظفرالدين شاه
--------------------------------------------------------------------

اذان گويي با لحن موسيقي ايراني توسط برخي خوانندگان آواز ايراني در گذشته انجام شده است كه از اين دست مي‌توان به اذان ابوالحسن دماوندي يكي از خوانندگان اواخر قاجاريه و اوايل پهلوي اشاره كرد. اذان او كه در فواصل بيات ترك است در واقع نخستين نمونه ضبط شده اذان روي صفحات گرامافون است كه در سال 1308 ضبط شده است.او كه علاوه بر خواننده بودن، مؤذن مظفرالدين شاه بوده در سال 1359 دار فاني را وداع گفت.

*مؤذنين عصر قاجار
-------------------------

اذان گويي در بين استادان موسيقي آوازي از سالهاي بسيار دور رواج داشته به طوري كه بسياري از استادان آواز در دوره قاجاريه جزء مشهورترين مؤذنان آن زمان بوده‌اند.كه از آن جمله مي‌توان به ‌سيدحسين عندليب اصفهاني موذن مسجد سپهسالار (مطهري)،‌ حاج مؤذن تفرشي پدر حسين قلي‌خان نكيسا كه در عهد محمدعلي شاه، مؤذن مشهوري بود،ابوالحسن دماوندي مؤذن مظفرالدين شاه،‌ سيدعبدالرحيم اصفهاني استاد دماوندي،‌ قربان خان قزويني معروف به شاهي و تاج اصفهاني اشاره كرد.

* اذان تاج اصفهاني تجربه نو در بيات ترك
----------------------------------------------

پس از دماوندي حدود 15 سال بعد، تاج اصفهاني خواننده مكتب اصفهان،اذاني را در بيات ترك خواند كه به نوعي تجربه ديگري از اذان گويي در اين دستگاه بود چرا كه قبل از او نيز اساتيد ديگري چون دماوندي در بيات ترك اذان گفته بودند.
تحريرهاي آوازي در اذان تاج اصفهاني به وضوح پيداست او در واقع با همان سبك آوازي خود دست به خواندن اذان زده است.
او كه از استادان برجسته آواز ايراني بود ضمن خوانندگي، سرپرست نوازندگان راديو اصفهان نيز بود و در راديو اصفهان به اجراي برنامه‌هايي با تار اكبرخان نوروزي و برنامه آموزش گوشه‌هاي دستگاه‌هاي موسيقي ايراني پرداخت.

* اذان‌گويي در سه دستگاه موسيقي
----------------------------------------------

عطاءالله اميدوار معمار، شهرساز، نقاش و موسيقيدان بود كه فنون آوازي موسيقي ايراني را پيش سليمان امير قاسمي آموخته است.اين خواننده نيز همانند ديگر آوازخوانان موسيقي ايراني به اذان‌گويي در دستگاه‌هاي مختلف موسيقي پرداخته است البته او بر خلاف ديگران كه تنها در بيات ترك اذان گفته‌اند تجربه‌هايي را در دستگاه‌هاي نوا، همايون و چهارگاه انجام داده به طوري كه با استناد به شيوه هاي آوازي در اين دستگاهها اذان گفته است.
البته به گفته بسياري از اهالي فن موفق‌ترين تجربه اميدوار در اذان گويي در دستگاه چهارگاه است. اين اذان به طور مشخص در گوشه منصوري شكل مي‌گيرد.

*اذان جاودانه مؤذن‌زاده 53 سال پيش گفته شد
-----------------------------------------------------

در كنار تمامي مؤذنيني كه يا خواننده بودند و يا از ابتدا مؤذن، رحيم مؤذن‌زاده اردبيلي در 30 سالگي يعني در سال 1334 اذان معروفش را گفت. اين اذان در حال حاضر جاودانه‌ترين اذان در ايران است كه در گوشه «روح الارواح» خوانده شده.
او اين اذان را در استوديو شماره 6 راديو پس از چند بار سعي و تلاش در گوشه‌هاي مختلف موسيقي ايراني در بيات ترك خواند. ماندگاري اين اذان بواسطه فضاي دستگاه بيات ترك با صداي مؤذن‌زاده است كه باعث گرديده اذان او به عنوان اولين‌ رويداد از چهار رويداد منحصر به فرد در موسيقي آئيني -مذهبي ايران ثبت شود.
موذن زاده كه همراه با پدرش شيخ عبدالكريم در راديو اذان مي‌گفت بارها درباره اذان جاودانه‌اش گفته بود: اين اذان را در حالي كه روزه‌دار بوده‌ام گفتم و درواقع مي‌خواستم اذاني بگويم كه براي فرهنگ ايران و اسلام يادگاري ارزنده باشد.
مؤذن زاده در مصاحبه‌اي گفته است: پس از ضبط اين اثر هميشه يك احساس غرور معنوي در طول سال‌هاي گذشته با من همراه بوده است و اگر تنها همين ثروت معنوي باقي بماند براي من كافي است.
اذان مرحوم مؤذن زاده يادآور روزهاي ماه مبارك رمضان است و گوش هر ايراني با آن آشناست. محمدرضا شجريان استاد آواز ايراني كه خود در خواندن قرآن و مناجات صاحب شناخت و مهارت غير قابل انكاري است اذان مؤذن‌زاده را در تاريخ ماندگار مي‌داند. به گفته شجريان او دستگاه عظيم بيات ترك را در 5 دقيقه خلاصه كرده است.

*مؤذن زاده‌ها خانوادگي مؤذن بوده‌اند
-----------------------------------------

در خانواده رحيم مؤذن‌زاده تنها او و پدرش مؤذن نبوده‌اند بلكه اذان گفتن در خانواده آنها بيش از 150 است كه موروثي است.پدر رحيم مؤذن‌زاده تا دهه 20 در‌ اردبيل اذان‌ مي‌گفته و بعد از او رحيم فرزند او راه پدر را ادامه داده است البته دو برادر او سليم و داوود نيز اذان مي‌گويند.
سليم مؤذن‌زاده كه هم اكنون فعاليت‌هاي مذهبي خود را با نوحه خواني و مداحي ادامه مي‌‌دهد اذانش را در دستگاه ماهور خوانده است.

*اذان صبحدل همرديف مؤذن زاده
---------------------------------------

حسين صبحدل از جمله مؤذنيني است كه به تمام زواياي موسيقي ايراني تسلط كافي دارد و همين مسئله باعث خلق اذان او در مايه بيات ترك شد. اذان او همانند موذن زاده در يك دستگاه است اما دو نوع متفاوت را با شيوه مختلف آوازي بيان مي‌كند.
قدمت اذان صبحدل به سه دهه مي‌رسد كه در واقع جزء آخرين اذان‌هاي شكوهمند است.البته او اذاني هم در ماهور دارد.
به گفته بسياري از صاحب نظران اذان موذن زاده و صبحدل هم پهلو و هم رديف هستند و نمي‌توان يكي را بر ديگري برتر دانست.
حسين صبحدل پايه‌گذار بسياري از برنامه‌هاي مذهبي و بيشتر مناجات خواني‌هاي ماه مبارك رمضان بوده است.

*اذان كاظم‌زاده تم غربي دارد
----------------------------------

در سال‌هاي اخير بسياري از نوحه خواني‌ها رنگ و بوي سنتي و قديمي خود را از دست داده و توسط ادا كنندگان آنها با تم موسيقي غربي بيان مي‌شود. البته اين مسئله در بين موذنين نيز وجود دارد به طوري كه كاظم‌زاده نيز در اذانش از تم غربي بهره برده است.هر چند كه به گفته برخي اذان او نسبتاً موفق و زيباست اما از دل چند دهه مداحي با الگوي موسيقي غربي و پاپ ايراني بيرون آمده است.در واقع ساختار اذان گويي سنتي ايراني در اين اثر شنيده نمي‌شود.

*ديگر مؤذنين ايران
-----------------------

علاوه بر اذان گويان پيشكسوت كه اذانشان تسلي بخش روح است مؤذنين ديگري هستند كه هر روزه صداي اذانشان در هر صبح و ظهر و شام از راديو و تلويزيون پخش مي‌شود كه از آن جمله مي‌توان به كاظم محمدزاده،حسن رضائيان،آقاتي،روحاني‌نژاد،تسويه چي، كريمي و ...اشاره كرد.
گزارش:سحر طاعتي

 

عطاالله اميدوار

تاج اصفهاني

دماوندي

محمد آقاتي

رحيم موذن‌زاده-3

حسين صبحدل

حسن رضائيان

رحيم موذن‌زاده-2

رحيم موذن‌زاده-1

روحاني نژاد

تسويه چي

سليم موذن‌زاده

محمد كاظم‌زاده

شيراز- اشعار مولانا است با صداي استاد آواز ايران كه بر جان مي‌نشيند ، تا آيات مناجات گونه كه با عبارات ربنا آغاز مي‌شود، نوازشگر روح روزه داران به هنگامه لحظات ملكوتي اذان است.

آواي ملكوتي ربنا نيز روح نواز و جانبخش است و صداي زنگ انتظار است كه در گوش آدميان پژواك مي‌يابد و آنان را به لحظه موعود اذان نزديك مي‌كند و نويد بخش اوقات وصل روزه داران با خداي مهربان است.

توجه به عالم غير مادي از ويژگي‌هاي ماه مبارك رمضان است كه باعث نزديكي انسان به پروردگار مي‌شود و براي ايجاد اين ارتباط نوا و موسيقي روحبخش نيز يك راه است، بنابراين نياز به نواي خوش و هنر موسيقي اثر بخش در ماه رمضان بيشتر احساس مي‌شود.

با فرا رسيدن ماه رمضان حتي آنهايي كه اهل موسيقي و به خصوص آوازهاي روح نواز ايراني نيستند نيز رفاقتي صميمي و از عمق جان و پيوندي ناگسستني با نواي ربنا و مناجات مولوي قبل از افطار پيدا مي‌كنند كه نداي استاد محمدرضا شجريان برقراركننده اين ارتباط عارفانه است.

براي بسياري ازماايرانيان لحظات افطاربا ربناي استاد شجريان معني مي‌شود و بدون آن گويا افطار كردن چيزي كم دارد.

خبرنگارايرنا درگفت و گويي با تعدادي از متخصصان و استادان حوزه موسيقي و شعر،موضوع اثرگذاري نواي روحبخش ربنا و مناجات بر جان و دل روزه داران را به بحث گذاشته است.

رييس آموزشگاه موسيقي صبا در شيراز درباره اين تاثير گفت: رديف‌هاي موسيقي به شدت به آيين‌هاي مذهبي وابسته‌اند و اين وابستگي تا حدي است كه اگر اين آيين‌ها نبود امروزه بسياري از رديف‌هاي موسيقي از بين رفته بود دكتر سعيد نياكوثري افزود: بايد كمي به گذشته برگرديم تا فرهنگ غني موسيقي در مراسم آييني و فرهنگ رمضان را با نسل جوان آشنا كنيم.

وي گفت: خوشبختانه امروز موسيقي در فرهنگ رمضان جايگاهي والا و وضعيت مطلوبي دارد و نواها و آواهاي ويژه ماه مبارك رمضان همراه با آداب بومي در مناطق مختلف وجود دارد.

نياكوثري با توجه به تاريخچه حضور موسيقي پيش از ظهور اسلام در زندگي مردم گفت: فرهنگ موسيقي در ماه رمضان مخصوص ايران نيست و دركشورهاي اسلامي ديگر مانند اندونزي، مالزي، مصر، پاكستان، تونس نيز موسيقي رمضان وجود دارد.

وي همچنين با ابراز خرسندي از حضور پر رنگ موسيقي در ماه رمضان گفت:
موسيقي رمضان و مذهبي جزئي از تاريخ بشريت است.

رييس آموزشگاه موسيقي آبنوس در شيراز نيز بر تاثير موسيقي و اصوات خوش بر آرامش روحي و بعد معنوي انسان با خالق خود تاكيد كرد.

شهرام ممتحن اضافه كرد: متاسفانه برخي آيين‌هاي سنتي در زمان كنوني در حال فراموشي است و موسيقي رمضان نيز به دليل كم توجهي مسوولان در حفظ آن، اين حالت را دارد.

وي گفت: بارها ديده‌ايم كه در تعاليم ديني ، قرآن به زيباترين شكل قرائت مي شود و اين چيزي نيست جز صداي خوش و روح نواز كه جدا از موسيقي نيست.

ممتحن پيش خواني، سحرخواني، دهل زني، نقاره زني، طبل زني،موسيقي افطار، مرثيه خواني را از جمله موسيقي‌هاي خاص ماه رمضان عنوان كرد و افزود: هر كدام از اين موسيقي ها، سهمي در روزه داري دارند و در فرهنگ‌هاي بومي ايران هر جا كه به ماه رمضان مي‌رسيم رد پاي موسيقي رمضان را خواهيم ديد.

ممتحن اضافه كرد:اگرنگاهي به موسيقي ماه رمضان بيندازيم به درستي متوجه مي شويم كه اين موسيقي،نوعي زبان است كه معرف اين ماه وفضيلت‌هاي آن است.

وي افزود: به عنوان مثال موسيقي‌هايي از نوع بيات ترك و بيات كرد در اين زمينه وجود دارد كه تاكنون تحقيق و بررسي بر روي آنها صورت نگرفته است.

مجيد روزيطلب خواننده شيرازي نيز در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت:
موسيقي تاثير فرهنگ بر هنر است و اثرگذاري هنر بر فرهنگ و موسيقي اسلامي، هنر اسلامي است كه در طول زمان گسترش يافته و به زمان كنوني رسيده است.

وي ويژگي‌هاي موسيقي رمضان را بسيار گسترده دانست و افزود: ماه رمضان ماه شادماني است و موسيقي كمكي است كه روح انسان را طراوت و زيبايي مي بخشدوباعث دو چندان شدن ارتباط بهتر روزه داران و آرامش روح آنها مي‌شود.

روزيطلب با اشاره رواج موسيقي غربي و گرايش جوانان به اين نوع موسيقي گفت : متاسفانه جوان امروز نه تنها آشنايي كافي با مراسم آييني و مذهبي ندارد بلكه با پيشينه فرهنگي خود كاملا بيگانه است.

وي اين عدم شناخت را در مرحله نخست خانواده و در مراحل بعد به مسوولان در نهادهاي مختلف از جمله صدا و سيما مرتبط دانست.

اين استاد آواز ورود رسانه‌هايي مانند راديو و تلويزيون را موجب گسترش، ماندگاري و الگو شدن مراسم سنتي مي‌داند.

روزيطلب اجراها با صداي زيبا و آموزش ديده و اشعار پر محتوا را در جامعه ضروري دانست و گفت: تاثيرگذاري و جذب مخاطب با اين روش امكان پذير است و به ميزان قابل توجهي از بيراهه رفتن موسيقي جلوگيري مي‌كند.                                           خبرگزاري جمهوري اسلامي

نخستین جلسه سومین دوره کارگاه آواز شجریان برگزار شد

به گزارش خبرگزاری مهر،نخستین جلسه کارگاه تخصصی آواز استاد شجریان با حضور 23 نفر از هنرجویان شامل 13 هنرجوی اصلی و 10 هنرجوی مستمع در محل سالن اصلی مجموعه آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد.

در ابتدای کارگاه استاد محمد رضا شجریان از سیزده هنرجوی گروه اول خواست تا درباره شیوه تمرین آواز خود که به گفته ایشان بسیار حائز اهمیت است توضیح دهند.

او پس از شنیدن توضیحات هنرجویان گفت: " شیوه تمرین برای نتیجه گیری بهتر، بسیار مهم است. خوب گوش کردن و تکرار در آواز ، دو اصل اساسی است که خوشبختانه شما از آنها دور نیستید."

استاد شجریان در ادامه درباره اهمیت شناخت ردیف گفت: " ردیف ، پایه و اساس موسیقی ما است که روایت های زیادی از آن وجود دارد. هر کس که می خواهد آواز بخواند باید ردیف ها را یاد بگیرد اما کسی که تنها علاقه مند به تصنیف است داشتن صدای خوب برایش کافی خواهد بود."

او افزود: " برای آواز خواندن این که شما چگونه ردیف را ارائه می کنید ، چگونه از صدا استفاده می کنید ، زمان بندی جمله های ردیف، حالات نت ها ، چگونگی به کارگیری تحریرها مهم است . خیلی ها ردیف می دانند اما آوازشان خوب نیست . در این کارگاه می خواهیم این مشکلات را پیدا و بعد برطرف کنیم."

محمد رضا شجریان در ادامه گفت: من روایت خشک و خالی ردیف را بدون زیبایی هایی که در حال و هوای تکنیک و احساس درونی خواننده است نمی پسندم مثلا یادگیری آواز از صفحات خوانندگانی چون طاهرزاده و قمر و ظلی را به مراتب بر فراگیری ردیف آوازی از خوانندگانی که از صدای خوش و تکنیک صحیح برخوردار نیستند ترجیح می دهم.

او همچنین درباره موضوع تقلید گفت: " تقلید کردن در زمان هنرجویی شرط اولیه یادگیری است ولی تقلید در هنگام ارائه کار حرفه ای آواز برای همگان ناپسند است. وقتی یک شیوه در وجود شما شکل گرفت و خانه کرد باید به سراغ شیوه دیگری بروید؛ تا در نهایت شیوه خاص خودتان را پیدا کنید.

در ادامه کارگاه ، هنرجویان به نوبت و به دلخواه به اجرای یک قطعه آوازی پرداختند که پس از هر اجرا با توضیحاتی از طرف استاد همراه می شد. در پایان نیز رایان شجریان به درخواست پدر به اجرای تصنیفی از آثار استاد پرداخت تا کارایی استفاده از CD های تمرینی که توسط استاد شجریان فراهم شده است ، معلوم گردد . اجرای رایان با استقبال هنرجویان مواجه شد.

در پایان جلسه نخست مرحله سوم کارگاه آواز ، یک CD از آثار منتخب استاد در اختیار هر یک از هنرجویان قرار گرفت تا آنها تمرینات آوازی خود را بر اساس آن تنظیم کنند.

طبق نظر استاد شجریان هنرجویان در این دوره از کارگاه به چهار گروه تقسیم شده اند ، که گروه اول شامل 13 و گروه دوم دربرگیرنده 12 نفر است که برای آموزش آواز انتخاب شده اند و زیر نظر مستقیم استاد درس می گیرند و گروه های سوم و چهارم به عنون شنونده دروس در کارگاه حضور دارند البته گاهی بنا به تشخیص استاد از بعضی از هنرجویان درس پرسیده می شود . این گروه از هنرجویان از CD های تمرینی نیز استفاده خواهند کرد.

                                                    مناجات افشاری

                                                    ربنا شجريان

                                                    تواشيح

                                                    اذان مؤذن‌زاده اردبيلي

                                                    دعای افطار

                                                    دعای ماه رمضان

ربنای شجریان به پشتوانه آموزشهای دوران جوانی ایشون در زمانی که در محضر پدرش آموزشهای قرآن می دیده شکل گرفته و این قطعه یکی از دعاهایی است که شجریان در اون سالها (1359) اجرا کرده.

متن عربی مناجات به همراه ترجمه فارسی:

سوره آل عمران - آيه شماره 8

رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ
بارالها، دل‌هاي ما را به باطل ميل مده پس از آنكه به حق هدايت فرمودي، و به ما از لطف خويش اجر كامل عطا فرما كه همانا تويي بخشنده بي عوض و منت.

سوره مومنون - آيه شماره 109

....رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
بارالها ما به تو ايمان آورديم، تو از گناهان ما درگذر و در حق ما لطف و مهرباني فرما كه تو بهترين مهربانان هستي.

سوره كهف - آيه شماره 10

...رَبَّنَا آتِنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً وَهَيِّئْ لَنَا مِنْ أَمْرِنَا رَشَدًا
بارالها تو در حق ما به لطف خاص خود رحمتي عطا فرما و بر ما وسيله رشد و هدايتي كامل مهيا ساز.

سوره بقره - آيه 250

...رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
بار پروردگارا به ما صبر و استواري بخش و ما را ثابت قدم دار و ما را بر شكست كافران ياري فرما.

دعاي ربنا با صداي شجريان ثبت ملي مي‌شود ؟

در سال جاري اذان موذن زاده اردبيلي كه در مايه بيات ترك اجرا شده ، و رديف‌هاي موسيقي ايراني، دو اثر معنوي هستند كه پرونده آنها در سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگردي جهت ثبت ملي گشوده شده است

براي مردم همانقدر كه اذان موذن زاده ، بهترين آواز در رديف دستگاهي ايراني است ، دعاي ربنا با صداي استاد آواز ايران،كه آياتي از سوره بقره را در بر مي‌گيرد، بهترين مناجاتي است كه شنيده اند.

استاد محمدرضا شجريان كه در سال ‪ ۱۳۱۹‬در مشهد به دنيا آمد از هشت سالگي تلاوت قرآن را در نزد پدر آغاز كرد، و به دليل صداي خوش و آشنايي كه براي قاريان قرآن با رديف‌هاي دستگاهي لازم است، و استاد اين دو پشتوانه را دارا بود، به زودي در اين زمينه پيشرفت شاياني كرد.

شجريان ، از نه سالگي شركت در مجمع تلاوت قرآن را آغاز كرد، و بيش از پيش با زمينه‌هاي موسيقايي نهفته در تلاوت قاريان ايراني آشنايي يافت و جان و دلش با قرآن هم آذين شد.

وي از ده سالگي در نشست‌ها و اجتماعات سياسي كه آن سالها در غوغاي مبارزات ميهن دوستانه برپا مي‌شد به عنوان قاري قرآن كه با تلاوت او ، برنامه‌هاي نشست‌ها آغاز مي‌شد ، حضور يافت، حضوري كه آوازه‌اش به سرعت در استان خراسان پيچيد، و شجريان دوازده ساله به دعوت رييس راديو خراسان ، تلاوت قرآن در اين راديو را آغاز كرد.

اما اين همه داستان نبود. وي توانست در جشنواره‌هاي داخلي و جهاني قرآن، موفق به كسب جوايزي در زمينه تلاوت قرآن كريم شود.

امروزه آنچه حافظه تاريخي ملت ما را ، با دعاها و مناجات‌هاي ماه رمضان پيوند مي‌زند، مناجات معروف به ربنا است كه استاد آياتي از سوره بقره را تلاوت كرده است.

دو نقل قول درباره چگونگي اجراي دعاي ربنا توسط استاد شجريان وجود دارد.

در نقل قول اول كه در همه جا گفته مي‌شود استاد در سال ‪ ۱۳۵۸‬براي تدريس به دو هنرجو، اين دعا را در يكي از استوديوهاي راديو ضبط مي‌كند.

در روايت دوم كه سنديت آن بسيار كم است ، گفته شده استاد شجريان در اواخر دهه ‪ ۴۰‬شمسي ، اين اثر را براي اجرا در برنامه‌هاي ماه رمضان مي خواند ، و براي آنكه به حس متعالي اين دعا برسد، به كوه رفته ، و در خلوتگاهي مناجات ربنا را مي‌خواند و ضبط مي‌كند.

هر كدام از اين دو روايت درست باشد، آنچه واضح است ، آن مي‌باشد كه دعاي ربنا روي دستگاههاي تلاوت آيات قرآن در ايران خوانده شده كه با تلاوت قرآنا در دستگاه‌هاي عربي متفاوت است.

تلاوت اين آيات از دستگاهراست شروع مي‌شود و در پايان به دستگاه عجم در دستگاه تلاوت قرآن مي‌رسد كه در رديف دستگاهي موسيقي ايران ، شبيه به ماهور است.

ماه رمضان ، ساعاتي ديگر آغاز مي‌شود، و ما اين ماه را با خاطره دعاي ربنا به حافظه تاريخي خود سپرده ايم. به نظر مي‌رسد اين اثر ، از آثار معنوي ايران باشد.                   منبع : ايرنا

رمضان و سی سال ربنای شجریان

سفره افطار ما ایرانیان سی سال است که با ربنای استاد شجریان و اذان موذن زاده اردبیلی رنگ و بوی دیگری یافته است و چه بسا بسیاری از هموطنان خارج از کشور که آنها هم با گوش سپردن به ربنای استاد روزه خود را باز می کنند

مراحل ضبط و تولید ربنای استاد شجریان توسط زنده یاد حسین صبحدل که خود او نیز یکی از استادان تلاوت قرآن و موسیقی بود شکل گرفت. وی در جلسات مذهبی آیت الله طالقانی در مسجد هدایت، نشو و نما یافت و بعدها مسئولیت برنامه های مذهبی حسینیه ارشاد را نیز به عهده گرفت و شاگردان بسیاری نیز تربیت کرد.

ربنای استاد مسلم آواز موسیقی ایرانی با پشتوانه آموزشهای دوران جوانی او و در روزهایی که در محضر پدر آموزشهای قرآنی می دید شکل گرفته است و در تیرماه سال 1358 برای نخستین بار در یک استدیویی ضبط شد. این قطعه بعدها در آلبوم " به یاد پدر" ضبط و اجرا شد.

استاد محمدرضا شجریان درباره چگونگی اجرای این اثر می گوید : "انگیزه اصلی من در خواندن این دعا تدریس آن به دو هنرجو بود و پس از اینکه این قطعه کامل شد برای ضبط امتحانی به همراه این دو شاگرد به یکی از استودیوها رفتیم و این دعا را بدون هیچ زمینه قبلی اجرا کردم و نسخه ای از این اجرا را را برای آموزش شاگردانم به آنها دادم اما پس از مدتی این قطعه بدون اجازه از رادیو پخش شد".

آواز ربنا طبق سنت اجرایی این دعاها روی الحان قرآنی خوانده شده است این قطعه از دستگاه "رست" یا "راست" شروع شده و در خاتمه به دستگاه "عجم" (شبیه ماهور) مدلاسیون می شود ( نام عجم براین دستگاه که یکی از دستگاههای هفتگانه قرآنی است نشان دهنده عدم وجود چنین دستگاهی در الحان قدیم عربی است). 

آواز ربنا که در حقیقت می توان آن را تلاوت آوازی قرآن کریم نامید ( چون با هر یک از قرائتهای 7 گانه مشهور قرآن کریم متفاوت است )، بیان آوازی آیات 193 و 194 سوره مبارکه آل عمران است که آیه شریفه 193 را اساتید حوزه ادبیات و شعر بهترین ملاک و برترین نمونه صنعت ترصیع ( مرصع کاری ، جواهرنشاندن ) دانسته و به دانشجویان خویش چون تمثیل و استناد و مدل و الگو توصیه می کنند.

                                                                                         منبع: مهر                      

 در سومين شب كنسرت «همايون شجريان» و گروه دستان،برق تالار بزرگ كشور قطع شد.

سومين شب اجراي «همايون شجريان» به همراه گروه «دستان» شامگاه گذشته درحالي سپري شد، كه اجراي مراسم تحت‌تاثير قطع برق در تالار بزرگ كشور قرار گرفت.

به گزارش خبرنگار موسيقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، درحالي كه براساس برنامه‌ قرار بود اجراي گروه از ساعت 20 آغاز شود و علاقه‌مندان زيادي در انتظار حضور گروه روي سن و آغاز اجراي اين برنامه موسيقي بودند، برق تالار بزرگ كشور ساعت 20 قطع شد و خاموشي كامل سالن اجرا و محوطه بيروني را فرا گرفت!

درپي اين اتفاق كه براي لحظاتي نظم سالن را برهم زد، تالار بزرگ كشور چند دقيقه در خاموشي كامل به‌سر برد كه پس از آن مسئولين برگزاري با استفاده از برق اضطراري، بخشي از چراغ‌هاي سالن اجرا و محوطه بيروني را روشن كرده و از حاضران خواستند براي اجراي مراسم در مكان‌هاي مخصوص خود قرار بگيرند.

حاضران در سالن شاهد تلاش گروه برگزاري براي فراهم كردن برق اضطراري براي پروژكتورهايي كه روي سن را روشن مي‌كرد و باندهاي پخش صدا بودند كه بالاخره در ساعت 30/20 پروژكتور‌هاي روي سن روشن شد و در اين ميان نيز مردم با دست‌زدن به‌نوعي اعتراض خود را اعلام مي‌كردند.

بالاخره گروه با 50 دقيقه تاخير روي سن آمد و همايون شجريان در همان ابتدا با عذرخواهي از مشكلات پيش‌آمده، عنوان كرد: علت تاخير در اجرا قطع برق بوده كه هنوز مشخص نيست به علت مشكل محل برگزاري است يا از سوي اداره نيرو اين اتفاق افتاده است، هرچند كه برنامه اجرا خواهد شد و اميدواريم همه‌چيز به‌خوبي پيش برود.

گروه درحالي برنامه خود را آغاز كرد كه تاثير قطع برق در كيفيت اجرا كاملا مشهود بود، به‌طوري كه‌صداي برخي از باندها نيز حتي پس از گذشت چند دقيقه از آغاز برنامه وصل نشده بود، علاوه براين خاموشي سيستم تهويه نيز باعث گرمي سالن شده‌بود و بسياري از حاضرين از اين وضعيت گلايه داشتند.

همايون شجريان و گروه «دستان» درحالي پس از اجراي قطعات «عاشقانه»، «قيژك كولي»،‌ «مستانه»، «كمند زلف» و«زهي عشق» به‌كار خود در بخش اول كنسرت پايان دادند كه همزمان با اعلام تنفس در ساعت 22 و پايان نيمه اول اجرا، برق سالن نيز مجددا وصل شد.

نيمه دوم كنسرت كه پس از 45 دقيقه تنفس آغاز شد شايد آن‌چه بود كه گروه از ابتدا انتظار آن را داشت، چرا كه حاضراني كه پس از زمان تنفس وارد سالن شدند، تازه متوجه زيبايي دكور پشت سر گروه شده و با بهبود كيفيت اجرا در فضاي يك كنسرت واقعي قرار گرفتند.

درحال كه كيفيت صوتي اجرا به وضوح بهتر شده‌بود، مانيتورهايي كه تصاوير گروه را درحال اجرا پخش مي‌كرد، در اين نيمه روشن شده‌بود كه باعث شد افرادي كه در صندلي‌هاي دورتر سالن نشسته‌بودند هم بالاخره بتوانند اعضاي گروه را از نزديك ببينند!

به گزارش ايسنا، برنامه اجراي همايون شجريان و گروه «دستان» در بخش دوم هم با اجراي قطعات «اشتياق»، «خورشيد آرزو»، «چين زلف»، «عشق پاك»، «اسرار عشق»، «دلشده» و «وطن» به پايان رسيد، ولي درحالي كه گروه پس از تشويق‌هاي فراوان سالن را ترك كرده ‌بود، با تداوم تشويق‌ها مجددا روي سن قرار گرفت و قطعه «مرغ سحر» را با همنوايي مردم اجرا كرد.