گزارشی از کنسرت دیشب استاد شجریان و گروه شهناز

باز هم شجریان آزرده شد

کنسرت دیشب استاد شجریان وگروه شهناز مانند همیشه با حواشی تاسف باری همراه بود که باعث شد استاد شجریان مثل اکثر کنسرتهایش با خاطری آزرده و اعصابی ناراحت کنسرت را اجرا کند. در کنسرت دیشب چند تن از پرسنل اصلی تدارکات کنسرت بیش از نیم ساعت در آسانسور گیر کردند. همین مسئله موجب تاخیر حدود یک ساعنه کنسرت شد. استاد شجریان هم در آغاز کنسرت همه این مسائل و نا بسامانی وضعیت سالن های کنسرت ایران را مجددا یاد آور شد. اما کو گوش شنوا.

با وجود این همه حاشیه کنسرت در قسمت اول در دستگاه همایون آغاز شد. پیش در آمد ساخته آقای درخشانی که تمام شد استاد با اشاره به گروه خواستار توقف اجرا شد. سپس از حضار خواهش کرد که از تصویر برداری و عکسبرداری  با موبایل خودداری کنند. چون این همه نور و فلاش موجب عدمتمرکز گروه میشود.

بخش اول، در دستگاه «همایون» و با عنوان «رندان مست» اجرا شد. کنسرت با یک «پیش‌درآمد» از ساخته‌های مجید درخشانی آغاز گردید. سپس قطعه‌ی «زنگ شتر» که از ردیف «میرزا عبدالله» برگرفته شده بود، اجرا شد. بعد از آن نوبت به ساز و آوازی با غزل حافظ رسید. اولین تصنیف کنسرت، «چشم یاری» ساخته‌ی استاد شجریان و با غزلی از حضرت حافظ بود با این مطلع: «ما ز یاران چشم یاری داشتیم / خود غلط بود آنچه می‌پنداشتیم» پس از این تصنیف که توسط مجید درخشانی تنظیم شده بود، ادامه‌ی ساز و آواز با شعر حافظ اجرا گردید.

تصنیف بعدی، اثر قدیمی «باد صبا» بود که از ساخته‌های «حسام‌السلطنه مراد» است و مجید درخشانی آن را تنظیم کرده بود. این تصنیف پیش‌تر با ضرباهنگی کندتر در آلبوم «خزان»، از آثار قدیمی استاد آمده بود و البته تنظیم آن نسخه بر عهده‌ی استاد «جواد معروفی» بوده است. آواز «شوشتری» با شعری از شیخ اجل، سعدی، بخش بعدی کنسرت بود. اولین و آخرین قطعه‌ی بی‌کلام بخش اول، چهارمضراب شنیدنی «بیداد» اثر مجید درخشانی بود. پس از چهارمضراب، آخرین قطعه‌ی آوازی با غزلی از سعدی اجرا و به تصنیف «رندان مست» ساخته‌ی مجید درخشانی متصل شد. شعر این تصنیف از غزلیات شورانگیز مولانا بود. با اجرای «رندان مست» بخش نخست کنسرت به پایان رسید.

پس از انتراکتی نسبتاً طولانی، بخش دوم، در دستگاه «شور» و با عنوان «مرغ خوشخوان» آغاز گشت. تمامی قطعات این بخش از ساخته‌های محمدرضا شجریان بود با تنظیم مجید درخشانی و اشعار حافظ و مولانا. پس از اجرای پیش‌درآمد و مقدمه‌ی آواز، تصنیف «پیام نسیم» با غزل حافظ اجرا شد. بعد از این تصنیف قطعه‌ی آوازی سنگینی اجرا شد که قطعه‌ی چهارمضراب هم در آن گنجانده شده بود. در نهایت و پس از اجرای «آواز مثنوی»، تصنیف «مرغ خوشخوان» پایان‌بخش برنامه‌ی رسمی کنسرت استاد بود.

اما آنچه که پس از اتمام کنسرت‌های استاد، چه در اجراهای داخلی و چه خارج از کشور اتفاق افتاده و دیگر به یک عادت بدیهی بدل شده؛ تقاضای اجرای تصنیف نوستالژیک و محبوب «مرغ سحر» از سوی حاضران بود که بر خلاف شبِ اول پارسال، این بار اجرا شد و علاقه‌مندان پرشمار این تصنیف را سیراب کرد. برنامه رأس ساعت ٢٤ و پس از تشویق‌های بی‌امان حاضران خاتمه یافت. در واقع می‌توان گفت، برنامه‌ی امسال با ٤ ساعت (مفید و غیرمفید) طولانی‌ترین برنامه‌ی اجراهای اخیر داخلی را رقم زد.

پس از اتمام برنامه که به‌همراه یکی از علاقه‌مندان استاد، نظر مردم را پیرامون اجرا می‌پرسیدیم، اکثراً ضمن اعلام رضایت از این کنسرت، معتقد بودند از مجموع کنسرت‌های سال‌های گذشته لذت بیشتری برده‌اند که بررسی دقیق‌تر و موشکافانه‌ی این قضیه را به مجالی مناسب‌تر وا می‌نهیم.

یادآور می‌شود، همنوازان گروه «شهناز» را _ به‌ترتیب از راست به چپ روی صحنه _ حسین رضایی‌نیا (دف و دایره)، رامین صفایی (سنتور)، کاوه معتمدیان (کمانچه)، سینا جهان‌آبادی (کمانچه)، شاهو عندلیبی (نی)، رادمان توکلی (تار)، مجید درخشانی (تار)، مژگان شجریان (سه‌تار)، مهرداد ناصحی (قیچک آلتو)، حامد افشاری (قیچک‌باس)، محمدرضا ابراهیمی (بربت)، مهدی امینی (رباب و بم‌تار) و حمید قنبری (تنبک) تشکیل می‌دادند.

عوامل اجرایی و پشت‌صحنه‌ی این کنسرت هم، همان افرادی بودند که در اجراهای قبلی استاد آواز ایران را یاری کرده بودند. ریموند موسیسان کار صدابرداری را بر عهده داشت. طراح لباس‌ها گیتی حسابی و طراح صحنه و گرافیک، مطابق معمول، مژگان شجریان بود. عکس‌های بروشور کنسرت هم توسط علیرضا سلطانی و علی تبریزی گرفته شده بود. ضمن آنکه خط زیبا و دلربای استاد یدالله کابلی نیز مثل همیشه، بروشور کنسرت را تزیین کرده بود.

شش شب دیگر از کنسرت استاد و گروه شهناز باقی‌ست که در تاریخ‌های ٣٠ خرداد، اول، دوم، ششم، هشتم و نهم تیرماه برگزار خواهد شد: ۶ شب رؤیایی دیگر...

دلخوری استاد شجریان از اولین شب کنسرت   استاد آواز ایران محمدرضا شجریان، همزمان بابزرگداشت دکتر علی شریعتی (29 خرداد) اولین شب کنسرت خود را همراه با گروه شهنازدرتالار وزارت کشور برگزار کرد. این برنامه در حالی آغاز شد که مشتاقان حاضر یک ساعتی را به انتظار شروع برنامه و ورود هنرمندان بر روی صحنه نشستند اما بر خلاف همیشه و دقت و حساسیت استاد به نظم و برگزاری سر وقت کنسرت با یک ساعت تاخیر آغاز گردید. محمدرضا شجریان ضمن ابراز شرمندگی و عذر خواهی از حضار دلیل تاخیر را مشکلاتی دانست که در سالن وزارت کشور وجود داشت: هنرمندان برای استفاده از سرویس بهداشتی دچار مشکل شدند تعدادی از آنها حدود نیم ساعت در آسانسور گیر کردند. پس از توضیح مسائل اتفاق افتاده، گروه که از کوک کردن ساز فارغ شده بود شروع به نواختن کرد پس از پیش درآمد بار دیگر استاد به گلایه پرداخت اما اینبار مخاطب او تعدادی از حاضرین بودند که بر خلاف در خواست های مکرر مسئولین سالن با دوربین وارد شده و به عکس و گرفتن فیلم مشغول بودند. درخواست و گلایه استاد با تشویق دوستدارانش روبه رو شد. اینبار در کنار شجریان بزرگ به جای همایون، مژگان دخترش نشسته بود که با نواختن سه تار، پدر را در این کنسرت یاری می کرد. مژگان شجریان نیزبه همراه برادرش همایون و سه خواهرش نزد پدر آواز را فرا گرفته است. صدای استاد پس از چند دقیقه با این شعر در سالن طنین افکن شد: چو بشنوی سخن اهل دل مگو که خطاست سخن شناس نه ای جان من خطا اینجاست پس از این شعر نیز کلام حافظ شیرازی بود که بر زبان استاد جاری گشت: ما ز یاران چشم یاری داشتیم خود غلط بود آنچه می پنداشتیم همه چیز برای ماندگاری یک شب ناب و به یاد ماندنی دراذهان دوستداران صدای شجریان آماده بود، اما گویا همیشه شب اول کنسرت مشکلاتی در سیستم صوتی سالن وزارت کشور را در پی دارد. در قسمت دوم برنامه هر گاه استاد آواز را شروع می کرد مشکلاتی به وجود می آمد که هم برای هنرمندان و هم برای حاضرین آزار دهنده بود که این مورد هم دلخوری استاد را در پی داشت. شب اول کنسرت شجریان اگر چه مشکلاتی را به همراه داشت اما بسیار خوب و لذت بخش سپری شد، خصوصا برای کسانی که با صدای آسمانی او انس گرفته اند. لازم به ذکر است که دراین شب دبیر کل فدراسیون فوتبال مهدی محمد نبی هم به همراه خانواده از حاضرین در سالن وزارت کشور بود که ساعاتی فارغ از دغدغه فوتبال از صدا و هنر استاد و گروه شهناز لذت برد.