جاویدان هنر این تصویر استاد شجریان را به تمام دوستداران وعلاقمندان به موسیقی اصیل ایرانی تقدیم میکند.
محمد رضا شجريان در اول مهر ماه ۱۳۱۹ هجری خورشيدی برابر با ۱۹۴۱ميلادی درشهر مقدس مشهددر خاندانی که(هنر از هر دو سو موروثی بود که از طرف پدر وجدپدری که صوتی دلنشين داشتند و از طرف خاندان مادری نيز هم به موسيقی وهم به خوشنويسی) پا به عرصه زندگانی نهاد در رابطه با خاندان بزرگ شجريان بايد عرض کنيم که اين خاندان از شهر طبس بر خاسته اند و جد بزرگوار ايشان به دلايل نامعلومی به مشهد مهاجرت می کند .وی دارای سه فرزند پسر بوده که يکی از اين سه تن مرحوم حاج علی اکبر بود که پدر بزرگ استاد می باشند ودارای دو پسر به نامهای علی و مهدی(حاج آقا مهدی پدر بزرگوار استاد میباشند)و دو دختر به نام سلطنت خانم و زهرا سلطان. همانطوری که خود استاد می فرمايند مرحوم پدربزرگ ايشان دارای املاک و ثروت زيادی بوده که از جمله چهارده هزار هکتار زمين کشاورزی و ملک قاسم آباد که بسيار آباد و بزرگ بوده(در بخش غربی شهر مشهد)ولی به دلايلی (که در اين مقوله جای بحث آن نيست)از اين همه ثروت مادی چيزی عايدمحمد رضا نشد ولی ثروت بزرگتری که استاد از جد بزرگوارشان به ارث بردند همان صدای زيبا و ملکوتی می باشد که بسيار بالاتر وجاودان تر از هر ثروتی می باشد. استاد در اوايل کودکی (درسنين پنج- شش سالگی)شروع به خواندن ترانه های کودکانه کرد. وی در سال ۱۳۲۶به مدرسه پانزده بهمن مشهد وارد شد. وی در همان زمان نيز شروع کرد به آموختن تلاوت قرآن نزد پدر و در سن ده سالگی شروع به تلاوت قران در مراسمات و اجتماعات سياسی آن زمان کرد و همان طور که خود استاد می گويددر سن دوازده سالگی تمام مشهد او را می شناختند. استاد از کلاس چهارم به بعد را دردبستان فرخی گذراند که تا کلاس ششم ازبهترين شاگردان آن مدرسه بود. در سال ۱۳۳۲ تحصيل در دبيرستان شاه رضا در رشته طبيعی را آغاز کرد. استاد علاقه زيادی به ورزش خصوصا فوتبال داشتند و در سال ۱۳۳۴ با تيم دبيرستان شاه رضا در مسابقات فوتبال دبيرستانهای مشهد شرکت کردند. علارغم علاقه زياد استادبه رشته طبيعی در سال ۱۳۳۶ به اصرار پدر وارددانشسرای مقدماتی مشهد شد و در آنجا بود که با آقای جوان اولين معلم موسيقی خود آشنا شد و گاهی اوقات در دانشسرا برای دوستان خود آواز می خواند. وی در سال ۱۳۳۹ از دانشسرای مقدماتی فارغ التحصيل شد و به استخدام آموزش وپرورش مشهد در آمد و جهت تدريس به مدرسه خواجه نظام الملک واقع در بخش رادکان منتقل شد.
شايد به جرات بتوان گفت که علاقه و آشنايی استاد با آوازدستگاه موسيقی و آلات موسيقی از همين دبستان و در رادکان پی ريزی شدبه طوری که خود استاد می گويد ((اغلب اوقات به کوه می زدم و تکنيک و متد راباسليقه خودم تجربه و تمرين می کردم و صداهای گوناگون و تحريرها و چهچه هارادر دستور کار خود قرار می دادم)) آری در اين سال بود که استادتوسط دوستی به نام ابولحسن کريمی که او نيز به عنوان معلم به رادکان آمده بود با سنتور آشنا شد و شروع به تمرين نواختن سنتورکرد به قول خوداستاد((آن چنان شدم که از آن به بعد سنتور يار غار من شد)) پس از چندی استاد با آقای جلال اخباری که نوازنده سنتور بود آشنا شد و با هم شروع به همکاری کردند يعنی آقای اخباری ساز می زد و استاد می خواندند . در حقيقت تمرينات آواز با ساز و فراگيری نت و نواختن درست سنتور را با ايشان شروع کرد. در آن سال يعنی سال ۱۳۴۰ بود که استاد با خانم فرخنده گل افشان که ايشان نيز معلم دبستان بودند آشنا شدند و در شهر قوچان پای سفره عقد نشستند. يک سال بعد يعنی دربيستم مرداد ۱۳۴۱ در مشهد جشن عروسی برپا شد و استاد زندگی مشترک خود را با خانم فرخنده گل افشان آغاز کردند. در سال ۱۳۴۲ استاد از بخش رادکان به روستای شاه آبادمشهد منتقل شدند و در آنجا به عنوان مدير دبستان شاه آباد مشغول شدند و دز تاريخ ۲مهر ماه اولين فرزند استاد متولدشد که گرمی بخش زندگی استاد شد و استاد نام فرزانه را برای او انتخاب کرد. اکثر مردم ايران استاد شجريان را استاد آواز ميدانند ولی غافلند که اين استاد هنرمند از هر انگشتش يک هنر می بارد که از جمله خطاطی و نقاشی و پرورش گل می باشد و دستی هم در کار نجاری دارند به طوری که از اين هنر برای ساخت سنتور استفاده کرد و اولين سنتور خود را با يک چوب توت خشک قديی ساخت و از آن زمان شروع کرد به تحقيق بر روی پل گذاری بر روی سنتور برای ايجاد صدای خوش تر و موزون ترکه هنوز هم ادامه دارد. در سال ۱۳۴۴ از روستای شاه آباد به مشهدمنتقل شد و در کلاس ششم دبستان پهلوی شروع به تدريس خط و نقاشی کرد و خانم ايشان نيز تدريس مي کردند که پس از چندی به مديريت يک دبستان منسوب شد و در همان سال درمشهد دختردوم استادافسانه به دنيا آمد . در سال ۱۳۴۵ استاد از دبستان پهلوی به دبستان عبدللهيان منتقل شد و در آن دبستان به سمت معاونت منسوب می شوند . و اما در سال ۱۳۴۶ مهاجرت سرنوشتساز استاد به تهران صورت گرفت که در اين سفر همسر و دو دخترش همراه او بودند البته قبل از آن استاد يک بار در سال ۴۵ هم به تهران آمده بود و در امتحان شورای موسيقی راديو تهران شرکت کرده بود ولی به بهانه اينکه راديو بودجه ای برای استخدام خواننده ندارند از استخدام استاد خودداری کردند تاسال بعدکه استادبوسيله معاون راديو خراسان معرفی شدندوجهت همکاری با راديو راهی تهران شد پس از ورود به تهران استاد بر اساس دعوت قبلی زنده ياد داوود پيرنيا مدير برنامه گلها به اداره راديو مراجعه کرد. مرحوم پيرنيا پس از اينکه از استاد تست می گيرد شيفته صدای استاد می شود. چون شغل اصلی استاد در آن زمان تدريس بود بنابر اين پس از ورود به تهران در دبيرستان صفوی مشغول به تدريس می شوند و همانطور که گفتيم استاد از خوشنويسان معروف خراسان بود که در تهران نيزبرای ادامه کار و پيشرفت در خوشنويسی وارد انجمن خوشنويسان می شود وزير نظر استاد بوذری مشغول به تمرين خوشنويسی می شود. و در آن سال بود که با استاداحمد عبادی و استاد رضا ورزنده (استاد سنتور) آشنا شده و به کلاس آواز استاداسماعيل مهرتاش وارد شدند. همانطور که گفتيم استاد پس از ورود به راديو و تأييدصدايشان از طرف مرحوم پيرنيا . اولين برنامه شان را با عنوان برگ سبز شماره ۲۱۶اجراء و ضبط کردند که در شب جمعه ۱۵ آذر ماه از راديو پخش شد. استاد کار در راديورا با نام مستعار سياوش بيدکانی آغاز کرد که تا سال ۱۳۵۰ با همين نام بود و پس ازآن در راديو و تلوزيون با نام خودش کار می کرد. استاد در سال ۱۳۴۷ از آموزش و پرورش به وزارت منابع طبيعی منتقل شد. در ضمن از کلاسهای خطاطی نيز غافل نبود و به کلاس خط استاد بزرگ حسن ميرخانی وارد شد آنطور که خود می گويد ((در اوايل که به تهران آمديم سه روز در هفته برای ادامه هنر خطاطی به انجمن خوشنويسان می رفتم و شبها تاساعت سه -چهار صبح تمرين می کردم.)) در سال ۱۳۴۸ سومين فرزند استاد به دنيا آمد که فکر می کنم تمام دوستداران استاد نام مژگان شجريان را روی نوارهای استاد ديده اندکه به عنوان طراح روی جلد همکاری می کند. از ديگر اتفاقات سال ۱۳۴۸ شرکت در جشن هنرشيراز بود که فکر می کنم دومين يا سومين دوره اين جشنها بود.
در سال ۱۳۴۹ استاد همکاری خود را با تلويزيون ملی ايران (در برنامه هفت شهر عشق) شروع کرد که اين همکاری تاسال ۱۳۵۵ که استاد از راديو و تلويزيون استعفا داد ادامه داشت .يکی از حوادث ديگری که برای استاد پيش آمد آشنايی با فرامرز پايور استاد سنتور ايران در سال ۱۳۵۱ بودکه استادبه طور کامل سنتور را نزد ايشان فرا گرفت .همچنين رديفهای آوازی صبا رانيز نزد اين استاد بزرگ فرا گرفت.يکی از مسائل جالبی که در زندگی و آثار استادشجريان وجود دارد کار کردن ايشان با اساتيدی چون لطفی و پايور است ،حتمآ همه سروران اطلاع دارند که اين دو استاد بزرگ موسيقی ايرانی تقريبآ دو سبک کاملآ متفاوت از هم دارند (يعنی يکی طرفدار شيوه کاملآ سنتی و ديگری طرفدار تغيير و تحول و ابداع شيوه های جديد در موسيقی سنتی که فکر می کنم پايه گذار اين مکتب در ايران استاد کلنل علینقی وزيری می باشد).حتمآ سروران گرامی نام شاعر و غزلسرای بزرگ معاصر جناب آقای امير هوشنگ ابتهاج را شنيده اند و يا سروده هايش را در آثار استاد شنيده اند (کوچه سار شب ،بياد عارف و ....)ايشان پس از کناره گيری و فوت مرحوم داود پيرنيا برنامه گلهای تازه را راه اندازی کرد که کار موسيقیايرانی در راديو انجام می داد و تقريبآ تمام اساتيد موسيقی ايران در آن شرکت داشتندو استاد شجريان نيز در اين برنامه شروع به کار کرد
از زبان خود استاد
تولدم روز اول مهر ماه سال یکهزارو سیصد و نوزده خورشیدی در مشهد است، در خانواده ای که پدر بزرگم (علی اکبر) صدای بسیار رسایی داشته و به زیبایی آواز می خوانده است. او از مالکین بزرگ مشهد بود و از خواندن در جمع پرهیز داشته ، گاه برای دوستان سرشناسی که به دیدارش می آمده اند می خوانده است. پدرم مهدی از صدای پر طنین و رسابرخوردار بود و در جوانی آواز خواندن را شروع می کند ولی خیلی زود در محیط بسته وسنتی به قرائت قرآن رو آورده و تا آخر عمر بر همان عقیده باقی ماند و آواز را رهاکرد و در قرائت قرآن جایگاه خاصی در مشهد پیدا نمود و شاگردان زیادی برای تلاوت قرآن قرآن تربیت کردکه از جمله خود اینجانب است.
تمام وقت من از شش سالگی به خواندن قرآن با صدای خوش می گذشت . در دوازده سالگی شهره ی خاص و عام بودم و درمجامع بزرگ مذهبی و یا سیاسی آن موقع تلاوت اول برنامه با من بود. به علت توانایی در تلاوت قرآن با صدای خوش، چشم و چراغ همه اعضاء و دانش آموزان مدرسه و مردم بودم. در سال چهارم دبیرستان بر خلاف خواسته ام به دانشسرای مقدماتی رفتم و راه معلمی پیش گرفتم و از بیست سالگی به معلمی در دهات خراسان پرداختم. یک سال بعد ازدواج کردم بادختری که او هم معلم دبستان بود. همسرم خیلی با من همراه بود و با کمک او بر مشکلات مالی یک زندگی بسیار محقر پیروز شدیم. از نوجوانی برای فراگیری گوشه های آوازی به هر دری می زدم و از هر کسی که شمه ای اطلاع داشت سئوال می کردم. به ندرت دسترسی به رادیو پیدا می کردم تا موسیقی دلخواهم را بشنوم آن هم زمانش کوتاه بود وحاصلی نداشت ، تا اینکه در محیط شبانه روزی دانشسرا میسر شد "برنامه گلها" و برنامه "ساز تنها" را بشنوم و تمریناتم را شروع کنم . کمی بعد دبیر موسیقی مان آقای جوان نیز راهنمایی و کمک کردند. بیشترین تمرینات سازنده در دوران معلمی در خارج شهر بودکه فراغتی داشتم و اغلب به کوه و صحرا میز دم و تکنیک و متد را با سلیقه ی خودم تجربه و تمرین می کردم و صداهای گوناگون و تحریرها و چهچه ها را دستور کار خود قرارداده بودم.دوستم همکلاسیم (ابولحسن کریمی) از ابتدای کار معلمی سنتوری با خود آورده بود که بنوازد ، ترغیب شده مضراب دستم بگیرم و ببینم می شود زد ، بعد دیدم عجب کارمشکلی است تا دمدمه های صبح نشستم و ان قدر تمرین کردم تا توانستم آهنگی را دست وپا شکسته اجرا کنم و از آن به بعد سنتور شد یار غار من. چندی بعد صدای سنتورجلال اخباری را از رادیو مشهد شنیدم و خوشم امد ، پیدایش کردم و با هم دوست شدیم . سازی می زد و من هم می خواندم و تمرینات آواز با ساز و فراگیری نت و نواختن صحیح سنتور را با ایشان شروع کردم. همان ابتدای کار هم صدای سنتور مشقی ام بسیاربد بود به فکر افتادم که سنتوری بسازم. کمی نجاری می دانستم با زیر رو رو کردن تمامی کاروانسراها و چوب فروشی ها و با دادن یک انعام 5 توانی الوار پهن از چوب توت بیست ساله را پیدا کردم آن را مطابق اندازه ها بریدم . در ان زمان کسی در مشهد گوشی سنتور نمی فروخت ، مجبور شدم صد عدد میخ نمره شش بخرم و آن ها را با سوهان دستی کوچک کنم. این سنتور که دوازده خرکه بود ساخته شد و من با یک دلبستگی عجیب به این ساز ، تمرینات سنتورم را بیشتر کردم. با اینکه برای اولین بار بود چنین کاری کرده بودم و در مورد پل گذاری سنتور تجربه و اطلاعی نداشتم ولی سنتور صدای دلنشینی داشت. غیر از آن سنتور سنتورهای دیگری ساخته یا در حال ساخت داشتم که کار پل گذاری را برای موزون تر کردن صداها تا به حال ادامه داده ام و خوشبختانه به نتایج قابل توجهی هم رسیده ام . در نظر دارم در آینده کتاب یا جزوه ای درباره ی تجارب کار پل گذاری های گوناگون که روی سنتورها کرده ام همراه با نتایج آن ها منتشر کنم تا در این زمینه کار مفیدی انجام داده باشم
1319- تولد اول مهر ماه در مشهد
1324- اغاز خوانندگی های کودکانه در خلوت
1326- ورود به سال اول پانزدهم بهمن در مشهد
1327- اموختن تلاوت قران در نزد پدر
1328- شرکت در مجمع تلاوت قران در نه سالگی.
1329- اغاز تلاوتهای قران در میتینگها و اجتماعات سیاسی ان سالها . گذراندن سال چهارم مدرسه در دبستان فرخی.
1331- تلاوت قران برای اولین بار در رادیو خراسان به دعوت رییس رادیو.
1332- قبولی در امتحانات شم ابتدایی با عنوان شاگرد ممتاز در بین دانش اموزان مشهد.اغازتحصیل در دبیرستان شاه رضا.
1334- شرکت در مسابقات فوتبال دبیرستانهای مشهد.
1336- ورود به دانشسرای مقدماتی در مشهد.اشنایی با اقای جوان اولین معلم موسیقی شجریان ( معلم سرود و موسیقی دردوران تحصیل در دانشسرای مقدماتی در مشهد).
1338- اغاز همکاری با رادیو خراسان و اجرای اوازهای بدون ساز و قراعت قران برای رادیو به طور افتخاری.
1339- دریافت دیپلم دانشسرای مقدماتی و استخدام در اموزش و پرورش و انتقال به بخش رادکان وتدریس در دبستان خواجه نظام الملک و اشنایی با سنتور.
1340-اشنایی با نت و فراگیری سنتور نزد اقای جلال اخباری و شروع سنتور سازی و تحقیق برای بهتر کردن صدای سنتور . جشن عقد کنان در 21 مهر ماه با دوشیزه فرخنده گل افشان درشهر قوچان.
1341- جشن عروسی در مشهد (در 20 مرداد ماه) و اغاز یک زندگی خانوادگی سی ساله با ایشان که حاصل ان سه دختر و یک پسر است.
1342- انتقال از بخش رادکان به روستای شاه اباد مشهد به عنوان مدیر دبستان شاه اباد. تولدفرزانه فرزند اول در 2 مهر ماه در مشهد. ساختن اولین سنتور خود با چوب توت.
1344-تولد دختر دوم افسانه در 28 اردیبهشت ماه در مشهد.(افسانه بعدها با پرویز مشکاتیانازدواج میکند).انتقال از شاه اباد به شهر مشهد و تدریس در کلاس ششم دبستان پهلوی ازمهر ماه.شرکت در مسابقات والیبال معلمان مشهد.
1345- انتقال از دبستان پهلوی به دبستان عبداللهیان مشهد و نظامت و معاونت دبستان مذکور.
1346- تدریس در دبستان های مشهد و انتقال در 25 اذر از مشهد به تهران.تدریس در دبیرستان صفوی . اغاز فعالیت با برنامه های رادیو ایران. اشنایی با استاد احمد عبادی. راهیابی به کلاس درس اواز استاد اسماعیل مهرتاش و انجمن خوشنویسان نزد استادبوذری.اشنایی با رضا ورزنده (استاد سنتور) در تابستان همین سال. اجرا و ضبط اولین برنامه در رادیو ایران که با عنوان ((برگ سبز شماره ی 216 )) در شب جمعه 15 اذرماه پخش شد.کار در رادیو با نام مستعار ((سیاوش بیدکانی)) تا سال 1350 خورشیدی وبعد در رادیو و تلویزیون با نام خودش. اشنایی با اسماعیل مهرتاش در کلاس اوازایشان.
1347- انتقال از اموزش و پرورش به وزارت منابع طبیعی . راه یابی به کلاس خط استاد حسن میرخانی.
1348- تولد دختر سوم مژگان در 27 هردیبهشت ماه در تهران. تاسیس و شروع رادیو اف-ام به طریقه ی استریو فونیک و اجرای برنامه ی ((سه گاه)) به همراهی سه تار عبادی و تارمجد برای اولین بار به طریقه ی استریو . شرکت در جشن هنر شیرازبرای اولین بار. قبولی در امتحان خط (مرحله ی عالی) . راه یابی به کلاس خط استاد حسین میرخانی.
1349- اغاز همکاری با برنامه های تلویزیون ملی ایران در برنامه ی ((هفت شهر عشق)) غیره. قبولی در امتحان خط (مرحله ی ممتازی) انجمن خوشنویسان وزارت فرهنگ و هر . سفر به برغان با استاد حسین میر خانی (خطاط) ابراهیم بوذری (استاد خط شجریان) خسرو زعیمی ( مدیر عامل انجمن خوشنویسان)فرامرز پیل ارام(نقاش و استاد نقاشیخط شجریان).
1350- اشنای با استاد فرامرز پایور و مشق سنتور نزد ایشان و اموزش ردیف اوازی صبا نزدفرامرز پایور . اشنایی و همکاری با هوشنگ ابتهاج((ه . الف . سایه)در برنامه های (گلهای تازه))رادیو.
1351- شروع تهیه ی برنامه های گلهای تازه توسط هوشنگ ابتهاج در رادیو و همکاری با او. اغاز فراگیری ردیف های اوازی و تصانیف قدیمی نزد استاد عبدالله دوامی.برگزاری کنسرتی در شمال ایران با منصور صارمی و هنرمندان دیگر.دیدار و اشنایی با اقای دوامی به وسیله ی فرامرز پایور.
1352-اشنایی با استاد نور علی برومند و فراگیری شیوه ی اوازی سید حسن طاهر زاده نزدایشان در مرکز حفظ و اشاعه ی موسیقی و اشنایی با هنر جویان مرکز: محمد رضا لطفی و ناصر فرهنگ فر و حسین علیزاده و جلال ذوالفنون و گنجه ای و مقدسی و حدادی و دیگران.
1353- سفر برای کنسرت های هندو پاکستان و افغانستان با استاد احمد عبادی . سفر به چین وژاپنن با احمد احرار و کریم فکور و حسین ملک و پرویز قاضی سعید به عنوان میهمانان ویژه برای گشایش پروازهایی به این دو کشور.
1354- تولد همایون در 30 اردیبهشت ماه در تهران . ماموریت رادیو و تلویزیون برای کنسرتهای فروردین در ایالات مختلف امریکا.انتقال از وزارت منابع طبیعی (به عنوان مامورخدمت)به رادیو.قطع رابطه با مرکز حفظ و اشاعه ی موسیقی و ادامه ی درس اواز در منزل استادنورعلی برومند.
1355- شرکت در جشنواره ی توس (نیشابور)با فرامرز پایور , سایه, حسن ناهید, رحمت الله بدیعی, محمد اسماعیلی, عبدالوهاب شهیدی و هوشنگ ظریف.حضور در برنامه ی جشن هنرشیراز ( در حافظیه) با محمد رضا لطفی و فرهنگفر و اجرای برنامه ی ((راست پنجگاه)).کناره گیری رسمی و قطع رابطه ی کامل از رادیو در اسفند ماه.اجرای اواز درصفحات ردیف نوازی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان . بهره گیری از محضر اقای برومند (در منزل خود استاد) شیوه ی اواز مرحوم طاهر زاده (اخرین جلسه روز چهار شنبه 29 دی ماه).فوت رضا ورزنده(29 دی ماه) و نور علی برومند (30 دی ماه) . اغاز ضبط تصانیف قدیمی با صدای عبدالله دوامی.
1356- اجرای برنامه ی ((نوا)) به همراهی محمد رضا لطفی و گروه شیدا در جشن هنرشیراز.اجرای موسیقی ((چهره به چهره)) و ((گلبانگ)) . کناره گیری از رایو به خاطر جونامساعد. تاسیس شرکت دل اواز برای انتشار برنامه های خود.
1357- احراز مقام اول تلاوت قران سراسر کشور در مرداد ماه. اجرای بخشی از ((تلاوت قران)) .انتشار البوم ((گلبانگ))( دو نوار). همکاری در تاسیس کانون ((چاوش)) با هوشنگ ابتهاج و محمد رضا لطفی برای ادامه ی فعالیت های موسیقی در خارج از رادیوتلویزیون(شجریان در انجا تدریس میکرد).
1358- اشنایی با فیلسوف یگانه استاد غلامرضا دادبه( جانسوز) در منزل استاد خط مرتضی عبدالرسولی اغاز فراگیریی و شناخت بایگانی های فرهنگ و نوا ,... فرهنگ پهلوانی وجوانمردان , فرهنگ مادرنوایی .اجرای موسیقی ((خلوت گزیده)) .(( پیغام اهل راز)) ( شامل دو نوار : راز دل و انتظار دل).اخرین کنسرت ها با گروه پایوردر مهر ماه درتالار رودکی . کنسرت ماهور با محمد رضا لطفی و گروه شیدا در تالار رودکی و دانشکاه ملی در ابان ماه.
1359- فوت استاد دوامی . اجرای موسیقی ((عشق داند)) ( در ابو عطا) اجرای موسیقی ((ساز قصه گو)) ( اواز سه گاه در انتشار مجدد, البوم پیغام اهل راز). انتشار نوار موسیقی ((پیغام اهل راز )) (شامل دو نوار : راز دل انتظار دل).
1361- اولین کنسرت در سفارت ایتالیا به همراهی پرویز مشکاتیان و ناصر فرهنگفر (آستان جانان) پس از سه سال کناره گیری از فعالیت های کنسرتی - اجرای موسیقی نوا (مرکب خوانی) و سر عشق ( ماهور) و بیداد
1362- اجرای موسیقی ((همایون مثنوی)) با منصور صارمی. اجرای موسیقی ((چهار گاه)) (بافرهنگ شریف) و دیگر اواز ها در برنامه های خصوصی.
1364- اجرای موسیقی ((گنبد مینا ))و ((جان عشاق)). انتشار نوار موسیقی ((بیداد)).
1365- انتشار نوارهای موسیقی (نوا)) ( مرکب خوانی ),((سر عشق)) (ماهور) و ((استان جانان)). ضبط ده اواز به همراهی ویولن حبیب الله بدیعی در مونیخ در منزل دکتر علی خادمی.
1366-اغاز کنسرت ها در اروپا پس از انقلاب و شروع همکاری با گروه عارف . اجرای موسیقی((دود عود)) ,((دستان))و...
1367- برگزاری سه شب کنسرت برای بزرگداشت حافظ در تالار رودکی( وحدت).انتشار نواردستان
1368- اجرای ((ماهور)) و ((ابو عطا)) در کنسرت های بهاره در اروپا با پیرنیاکان, جمشیدعندلیبی, و اعیان. اجرای ((نوا)) و ((افشاری)) در کنسرت های پاییزه اروپا به همراهی مشکاتیان و گروه عارف و دو شب کنسرت در اسفند ماه به دعوت شهردار بارسلون در این شهر به همکاری نی حسین عمومی , تار طلایی و تنبک شمیرانی.
1369- سفر به تاجیکستان به دعوت خصوصی وزیر فرهنگ و هنر تاجیکستان پرده برداری از پیکره ی باربد و دو شب کنسرت در کاخ باربد به همراه کمانچه ی محمود تبریزی زاده , سه تاررضا قاسمی , و تنبک مجید خلج. کنسرتهایی در امریکا به همراهی پیرنیاکان عندلیبی واعیان. اجرای مو سیقی ((سرو چمان)) , (( پیام نسیم)) , و ((دل مجنون)) ( هر سه درامریکا). کنسرت شجریان برای زلزله زدگان رودبار در لس انجلس. سخنرانی در پنج دانشگاه معتبر امریکا برای دانشجویان و محققین.
1370- برگزاری پنج شب کنسرت در پارک ارم و هشت شب کنسرتهای افتخاری برای مردم جنوب شهرتهران در فرهنگسرای بهمن ( کشتارگاه سابق تهران) در اسفند ماه.برگزاری کنسرت شکوهمندی به مدت پنج شب در محوطه ی چهل ستون اصفهان.کنسرتهای اروپا با جهاندار وگروه اوا . جدایی از همسر اول خانم فرخنده گل افشان. اجرای موسیقی ((دل شدگان)) و ((اسمان عشق)). انتشار نوارهای موسیقی ((سرو چمان)) , ((پیام نسیم)),(( دل مجنون)) و (( خلوت گزیده)).
1371- ازدواج با همسر دوم خانم کتایون خوانساری. کنسرتهای مرحله ی دوم در امریکا باداریوش پیر نیاکان ,جمشید عندلیبی و همایون شجریان ( اگوست تا نوامبر) .برنامه ای با هابیل علی اف و همایون شجریان در سالن تالار رودکی(وحدت) ,تهران. اجرای موسیقی ((یادایام)) . انتشار نوارهای ((دل شدگان )) و ((اسمان عشق)).
1373- اجرا برنامه ی ((قاصدک)) در کنسرتهای دور اروپا با پرویز مشکاتیان و همایون شجریان.
1374- کنسرتهای اصفهان,شیراز,ساری, کرمان, و سنندج با گروه اوا.برگزاری کنسرتی در اروپابا محمد رضا لطفی در ابان ماه.اجرای موسیقی ((چشمه ی نوش)) در ( فرانسه).انتشارنوارهای موسیقی ((همایون مثنوی)) ,(( گنبد مینا )),(( جان عشاق)), چشمه ی نوش))و (( یاد ایام)). اجرای موسیقی ((در خیال)).1375-درگذشت پدر در 18 اذر ماه در سن 85 سالگی.اجرای موسیقی ((رسوای دل)) در دبی.انتشارموسیقی(( در خیال)) . انتشار نوار موسیقی ((ساز قصه گو)) ( اواز سه گاه در انتشارمجدد, البوم پیغام اهل راز.
1376- تولد پسر دوم رایان (از ازدواج دوم) در ونکوور کانادا.اجرای برنامه های((سه گاه)) و ((ماهور)) در کنسرتهای دور اروپا با همکاری داریوش طلایی, سعید فرجپوری و اهمایون شجریان در پاییز .اجرای موسیقی(( شب ,سکوت , کویر)) .اجرا و انتشار موسیقی ((معمای هستی)) در کلن, المان. اجرا و انتشار موسیقی ((شب وصل)). انتشار نوار موسیقی((رسوای دل)). انتشار نوار موسیقی ابوعطا((عشق داند)).
1378- اجرای ((ماهور)) و((افشاری)) در پنج کنسرت به نفع دانش اموزان در شهر هشتگرد.دریافت جایزه ی پیکاسو دیپلم افتخار یونسکو تز دبیر کل یونسکو ((اقای مایور)) در پاریس, شهریور ماه. انتشار نوار ((ارام جان)) . اجرای ((اهنگ وفا)) .انتشار نوار ((تلاوت قران)) (1) و (2).
1379- انتشار کتاب((راز مانا)) ( زندگی,دیدگاه و اثار استاد اواز ایران, محمد رضاشجریان)کار محمد جواد غلامرضا کاشی ,محسن گودرزی, و علی اصغر رمضانپور, نشر کتابفردا, چاپ اول تهران.اجرای برنامه ی ((نوا ))و ((داد و بیداد)) (زمستان) درکنسرتهای دور اروپا و امریکا و کانادا به همراهی حسین علیزاده,کیهان کلهر و همایون شجریان. عمل جراحی کلیه و دهانه های معده در واشنگتن در 20 اسفند ماه.
1380- عمل جراحی برای چسبندگی روده در تهران در ابان ماه.
1381- اجرای برنامه ی (( راست پنجگاه ))و(( مرکب خوانی)) در کنسرتهای دور اروپا و کانادابا حضور حسین علیزاده, کیهان کلهر و همایون شجریان. انتشار نشریه ی (( دفتر هنر )) شماره ی 15, ویژه ی محمد رضا شجریان ,در اسفند ماه ,در کالیفرنیا.
کوتاه از زندگی" همایون شجریان"
همایون شجریان, فرزند چهره ی شاخص ایران,در 31 اردیبهشت 1354 در تهران درخانواده ای سرشار از موسیقی چشم به جهان گشود. از کودکی علاقه به موسیقی و ریتم دراو نمایان بود تا با تشخیص پدر نزد استاد بی همتای تنبک شادروان ناصر فرهنگفر به فراگیری تکنیک و شناخت ریتم که اساس موسیقی است پرداخت و چند سالی هم نزد جمشیدمحبی ادامه داد. از ده سالگی در کنار خواهران خود نزد پدر اواز را شروع کرد و تکنیک آواز و صدا سازی را به صورت فشرده فرا گرفت.در همان زمان به هنرستان موسیقی رفت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصی خود انتخاب کرد و در خارج ازهنرستان به ادامه ی فراگیری اين هنر نزد اردشیر کامکار پرداخت .
از سال 1370 پدر و گروه اوا را در کنسرتهای امریکا ,اروپا وایران با تنبک همراهی کرد و از 1378 به بعد در صحنه ی کنسرت ها با پدر همخوانی را آغاز نمود. همایون درچندین دوره کنسرتهای خارج از کشور با بزرگان موسیقی ایران به صحنه رفته است. برنامه ی نسیم وصل به آهنگسازی محمد جواد ضرابیان , اولین برنامه ای است که همایون به تنهایی خوانندگی آنرا به عهده دارد. با آرزوی موفقیت او در راه سخت و طولانی که درپیش روی دارد.
1354- تولد, سی و یکم اردیبهشت پنجاه و چهار
1364- آغاز فراگیری آواز به همراهی خواهران, نزد پدر
-1370آغاز همکاری با گروه آوا در کنسرت های خارج از کشور
1373- اجرا برنامه ی ((قاصدک)) در کنسرتهای دور اروپا با پدر و پرویز مشکاتیان
1378-شروع همخوانی با پدر در کنسرت ها
1379-همراهی در اجرای برنامه ی ((نوا ))و ((داد و بیداد)) (زمستان) در کنسرتهای دوراروپا و امریکا و کانادا.
1381-همراهی در اجرای برنامه ی (( راست پنجگاه ))و(( مرکب خوانی)) در کنسرتهای دور اروپاو کانادا.
1382-انتشار اولین آلبوم مستقل با نام نسیم وصل
1383-انتشار آلبوم های مستقل ناشکیبا و شوق دوست
